κληρονομια
 

Αποποίηση κληρονομιάς: Πως και πότε γίνεται

Μοιραστείτε:

FacebookTwitter


Μετά το θάνατο κάποιου όλη η περιουσία του κληρονομείται από τους κληρονόμους, που είτε είναι οι στενοί συγγενείς του, είτε αναφέρονται στη διαθήκη του. Η κληρονομιαία περιουσία αποτελείται από το ενεργητικό και το παθητικό της, όπως αυτό αποτιμάται σε χρήμα. Με άλλα λόγια, τα χρέη που έχει κάποιος από δάνεια, από άλλες οφειλές ή στην εφορία, στα ασφαλιστικά ταμεία κτ.λ. κληρονομούνται με τον ίδιο τρόπο που κληρονομούνται και τα άλλα περιουσιακά στοιχεία, π.χ. τα ακίνητα, οι τραπεζικοί λογαριασμοί, τα κοσμήματα κ.τ.λ.

Ο κάθε κληρονόμος έχει εκ του νόμου δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομιά που του αφήνεται μέσα σε προθεσμία 4 μηνών από τον θάνατο του διαθέτη, αν είναι κάτοικος Ελλάδος και ενός χρόνου αν είναι κάτοικος εξωτερικού ο διαθέτης ή ο κληρονόμος.

Αποποίηση γίνεται συνήθως όταν το παθητικό της κληρονομιάς είναι μεγαλύτερο του ενεργητικού, δηλαδή όταν τα χρέη και οι οφειλές ξεπερνούν τα άλλα περιουσιακά στοιχεία.

Π.χ. αν κάποιος έχει μόνο ένα ακίνητο σαν περιουσιακό στοιχείο και χρέη προς τράπεζες, εφορία κτ.λ. που ξεπερνούν την εμπορική αξία του ακινήτου, τότε σε αυτή την περίπτωση είναι πιο συμφέρον για τον κληρονόμο να αποποιηθεί την κληρονομιά μέσα στην τετράμηνη προθεσμία.

Δεν υπάρχει τμηματική ή εν μέρει αποποίηση. Δηλαδή δεν μπορεί κάποιος να αποποιηθεί τα χρέη και να αποδεχθεί την υπόλοιπη περιουσία. Η αποποίηση αφορά πάντα το σύνολο της κληρονομιαίας περιουσίας. Η αποποίηση γίνεται στον γραμματέα του Ειρηνοδικείου του τόπου θανάτου του διαθέτη. Πρώτοι αποποιούνται οι αναγκαστικοί κληρονόμοι αν δεν υπάρχει διαθήκη. Δηλαδή τα τέκνα και οι σύζυγοι. Μετά την αποποίηση των πρώτων κληρονόμων η τετράμηνη προθεσμία ξεκινά για τους κληρονόμους που θα κληρονομούσαν, αν δεν υπήρχαν οι πρώτοι κληρονόμοι.

Δηλαδή αν αποβιώσει κάποιος που είχε σύζυγο δύο τέκνα και δύο αδέλφια, αποποιούνται πρώτα τα τέκνα και ο /η σύζυγος. Μετά την αποποίηση αυτών ξεκινά η τετράμηνη προθεσμία αποποίησης των αδελφών του. Προσοχή! Αν τα τέκνα έχουν παιδιά, δηλαδή ο αποβιώσας είχε εγγόνια, μετά τα τέκνα, πρέπει να αποποιηθούν τα εγγόνια. Αν τα εγγόνια είναι ανήλικα η αποποίηση γίνεται μόνο με δικαστική απόφαση. Ο χρόνος από την κατάθεση της αίτησης αποποίησης στο δικαστήριο και μέχρι την έκδοση της δικαστικής απόφασης δεν μετράει και το τετράμηνο της αποποίησης υπολογίζεται με τον χρόνο που έχει προηγηθεί της αίτησης και έπεται της έκδοσης απόφασης.

Το ίδιο εννοείται ότι ισχύει και για τα αδέλφια του αποβιώσαντος. Αν έχουν παιδιά ( δηλ. τα ανίψια), πρέπει και αυτά με την σειρά τους να αποποιηθούν μετά τους γονείς. Κι αν έχουν κι αυτά ανήλικα τέκνα, τότε θα πρέπει να κάνουν αποποίηση και για τα παιδιά τους με τον τρόπο που αναφέρθηκε παραπάνω.

Στο κληρονομικό δίκαιο η κληρονομιά χωρίς διαθήκη ή αλλιώς η κληρονομική εξ αδιαθέτου διαδοχή κατηγοριοποιείται σε τάξεις, με βάση τις οποίες καθορίζονται ποιοι καλούνται πρώτοι, δεύτεροι κλπ στην κληρονομιά με σκοπό την αποδοχή ή την αποποίησή της.

Όταν υπάρχει κληρονομιά χωρίς διαθήκη τότε σε αυτήν καλούνται με την εξής σειρά οι ακόλουθες τάξεις.

Πρώτη τάξη στην κληρονομική διαδοχή

Ως κληρονόμοι εξ αδιαθέτου στην πρώτη τάξη καλούνται οι κατιόντες του κληρονομουμένου.

Τι σημαίνει κατιόντες του κληρονομουμένου;

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στην κληρονομιά καλούνται είτε να αποδεχτούν είτε να αποποιηθούν τα τέκνα του θανόντος, τα οποία κληρονομούν κατ’ισομοιρία, δηλαδή στο ίδιο ποσοστό.

Τι γίνεται στην περίπτωση που κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου δεν ζει το ένα τέκνο του όμως αυτό το τέκνο έχει αφήσει δικά του τέκνα (εγγόνια του κληρονομουμένου)

Στη θέση κατιόντος που δεν ζεί κατά την επαγωγή υπεισέρχονται οι κατιόντες που μέσω αυτού συνδέονται με συγγένεια με τον κληρονομούμενο (διαδοχή κατά ρίζες).

Δεύτερη τάξη στην κληρονομική εξ αδιαθέτου διαδοχή

Εφόσον δεν υπάρχουν κληρονόμοι πρώτης τάξης(τέκνα και εγγόνια του θανόντος) τότε ακολουθούν οι κληρονόμοι δεύτερης τάξης.

Στη δεύτερη τάξη καλούνται μαζί οι γονείς του κληρονομουμένου, οι αδελφοί, καθώς και τέκνα και έγγονοι αδελφών που έχουν πεθάνει πριν απ` αυτόν.

Πρακτικά στη δεύτερη τάξη εμφανίζονται οι γονείς και τα αδέλφια του θανόντος. Εάν τα αδέλφια έχουν πεθάνει πριν από αυτόν τότε εμφανίζονται τα τέκνα των αδελφών (ανήψια) και αντίστοιχα τα εγγόνια αυτών τα οποία όμως αποκλείονται από την κληρονομιά εφόσον υπάρχουν τέκνα αδελφών (δηλαδή ανήψια).

Τι προβλέπει ο νόμος για τα ετεροθαλή αδέλφια;

Ετεροθαλείς αδελφοί, αν συντρέχουν στην κληρονομιά με γονείς ή με αμφιθαλείς ή με τέκνα ή εγγόνους αμφιθαλών αδελφών, παίρνουν το μισό της μερίδας που ανήκει στους αμφιθαλείς.

Το μισό επίσης παίρνουν και τα τέκνα ή οι έγγονοι ετεροθαλών αδελφών που έχουν πεθάνει πριν από τον κληρονομούμενο.

Τρίτη τάξη στην κληρονομική διαδοχή

Στην τρίτη τάξη καλούνται οι παππούδες και οι γιαγιάδες του κληρονομουμένου και από τους κατιόντες τους τα τέκνα και οι έγγονοι, δηλαδή οι θείοι(τέκνα των παππούδων) και τα εξαδέλφια (έγγονοι παππούδων) του θανόντος.

Πως γίνεται ο διαχωρισμός των κληρονόμων σε αυτή τη τάξη και τι ποσοστό κληρονομεί ο καθένας, ανάλογα με τη θέση του στο γενεαλογικό δέντρο του θανόντος.

  1. Αν κατά την επαγωγή ζουν οι παππούδες και οι γιαγιάδες και των δύο γραμμών, κληρονομούν μόνο αυτοί κατ` ισομοιρία. Εδώ αποκλείονται οι θείοι και τα εξαδέλφια του θανόντος και κληρονομούν στο ίδιο ποσοστό οι παππούδες και οι γιαγιάδες από αμφότερες τις γραμμές (μητρική και πατρική).
  2. Αν κατά την επαγωγή δεν ζεί ο παππούς ή η γιαγιά από την πατρική ή τη μητρική γραμμή, στη θέση εκείνου που έχει πεθάνει υπεισέρχονται τα τέκνα και οι εγγονοί του. Μόνο εάν έχει πεθάνει ο παππούς ή η γιαγιά εμφανίζονται οι θείοι και τα εξαδέλφια του.
  3. Αν δεν υπάρχουν τέκνα και έγγονοι(θείοι και εξαδέλφια του θανόντος), η μερίδα αυτού που έχει πεθάνει περιέρχεται στον παππού ή τη γιαγιά, της ίδιας γραμμής και αν δεν υπάρχει, στα τέκνα και στους εγγονούς του.
  4. Αν κατά την επαγωγή δεν ζούν ο παππούς και η γιαγιά, είτε από την πατρική είτε από τη μητρική γραμμή και δεν υπάρχουν τέκνα και έγγονοι αυτών που έχουν πεθάνει, κληρονομούν μόνο ο παππούς ή η γιαγιά ή τα τέκνα και οι έγγονοί τους από την άλλη γραμμή.

Πώς κληρονομούν μεταξύ τους και σε τί ποσοστό;

Τα τέκνα κληρονομούν κατ` ισομοιρία κι αποκλείουν τους εγγόνους της ίδιας ρίζας. Οι έγγονοι κληρονομούν κατά ρίζες.

Τέταρτη τάξη στην κληρονομική διαδοχή

Στην τέταρτη τάξη καλούνται οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες του κληρονομουμένου. Οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες που ζούν κατά το χρόνο της επαγωγής κληρονομούν κατ` ισομοιρία ανεξάρτητα αν ανήκουν στην ίδια ή σε διάφορες γραμμές.

Τι προβλέπεται για τον επιζώντα σύζυγο του θανόντος;

Εκείνος από τους συζύγους που επιζεί καλείται, ως κληρονόμος εξ αδιαθέτου, με τους συγγενείς της πρώτης τάξης στο τέταρτο και με τους συγγενείς των άλλων τάξεων στο μισό της κληρονομίας.

Δηλαδή ο επιζών σύζυγος κληρονομεί με τα τέκνα του το 1/4 της περιουσίας του θανόντος.

Όταν όμως δεν υπάρχουν τέκνα κληρονομεί το μισό της κληρονομιάς και το άλλο μισό κατανέμεται στους κληρονόμους δεύτερης, τρίτης, τέταρτης κλπ τάξης.

Όταν δεν υπάρχουν κληρονόμοι άλλων τάξεων, ο επιζών σύζυγος κληρονομεί το σύνολο της περιουσίας (πέμπτη τάξη)

Επιπλέον παίρνει ως εξαίρετο, ανεξάρτητα από την τάξη με την οποία καλείται, τα έπιπλα, σκεύη, ενδύματα και άλλα τέτοια οικιακά αντικείμενα που τα χρησιμοποιούσαν είτε μόνος εκείνος που επιζεί είτε και οι δύο σύζυγοι. Αν όμως υπάρχουν τέκνα του συζύγου που πέθανε, λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες και αυτών, εφόσον το επιβάλλουν οι ειδικές περιστάσεις για λόγους επιείκειας.

Προσοχή!!! Εφόσον κληθεί μια τάξη οι επόμενες αποκλείονται. Δηλαδή εάν καλούνται στην κληρονομιά οι κληρονόμοι της δεύτερης τάξης αποκλείονται οι κληρονόμοι τρίτης τέταρτης κλπ τάξης. Μόνο εάν αποποιηθούν ή με οποιονδήποτε τρόπο εκπέσουν από την κληρονομιά οι κληρονόμοι κάποιας τάξης, τότε ακολουθούν οι κληρονόμοι της επόμενης.

Πέμπτη τάξη στην κληρονομική διαδοχή

Αν δεν υπάρχουν συγγενείς της πρώτης, της δεύτερης, της τρίτης και της τέταρτης τάξης, ο σύζυγος που επιζεί καλείται ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος σε ολόκληρη την κληρονομία.

Έκτη τάξη στην κληρονομική διαδοχή

Αν κατά την επαγωγή της κληρονομίας δεν υπάρχει ούτε συγγενής από εκείνους που καλούνται κατά το νόμο, ούτε σύζυγος του κληρονομουμένου, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος καλείται το δημόσιο.

Προσοχή !!! Ο επιζών σύζυγος του θανόντος αποκλείεται από την κληρονομική διαδοχή των τάξεων ΜΟΝΟ στην περίπτωση που ο θανών έχοντας βάσιμο λόγο διαζυγίου είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου. 

Μοιραστείτε:

FacebookTwitter


Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημε