κραχ
 

ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ: «Χοντρό» παρασκήνιο πίσω από το «κραχ» στις Τράπεζες

Μοιραστείτε:

FacebookTwitter


Γράφει ο ΙσχυροΓνώμων

Η «μαύρη» Τετάρτη για τις μετοχές των ελληνικών τραπεζών είναι αλήθεια πως θορύβησε πολλούς: Και φυσικά τους έκανε να αναρωτιούνται τι είναι αυτό που επιτρέπει σε … ολόκληρο τραπεζικό σύστημα να γίνεται φύλλο και φτερό εν μια νυχτί… Να είναι έρμαιο στις όποιες διαθέσεις των «μεγαλοεπενδυτών» του Χρηματιστηρίου. Και εντέλει το ερώτημα που προκύπτει είναι ένα: «Θα χρειαστεί ο έλληνας φορολογούμενος να βάλει και πάλι βαθιά το χέρι στην τσέπη για να ‘διασώσει’ το τραπεζικό σύστημα»; Ας ξεκινήσουμε από αυτό το τελευταίο. Κυβερνητικές πηγές το λένε ξεκάθαρα: «Όχι! Οι ελληνικές τράπεζες είναι μόνες τους! Έχουν να κάνουν πλέον με την αγορά». Σαφές..

Ναι, αλλά τελικά τι ήταν αυτό που οδήγησε στην κατάρρευση των τραπεζικών μετοχών; Και μάλιστα, λίγες μέρες μόνον μετά την πλήρη άρση των περιορισμών κίνησης κεφαλαίων (τα γνωστά μας capital controls) στο εσωτερικό της χώρας, κάτι που σαφώς συνιστά δείγμα επιστροφής στην κανονικότητα; Γιατί συνέβη αυτό που συνέβη με τις τράπεζες στην συγκεκριμένη συγκυρία; Πόσο εύκολο είναι τελικά να καταρρεύσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα που τώρα δείχνει ευάλωτο σε κάθε «φύσημα του αγέρα»; Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη ερώτημα που καίει: «Κινδυνεύουν οι καταθέσεις των ελλήνων πολιτών»;

Πριν βάλουμε κάτω κάποια δεδομένα που καλό θα είναι να τα ξέρουμε, να ξεκαθαρίσουμε πως το παρασκήνιο είναι «χοντρό» και το «μπρα – ντε- φερ» ανάμεσα σε συγκεκριμένα πολιτικο-οικονομικά συμφέροντα, δεδομένο… Για να δώσουμε όμως και απαντήσεις στο ερώτημα που «καίει», ας δούμε πρώτα τα δεδομένα:

Α. Έχουν περάσει μόλις 5 μήνες από τα περιβόητα stress test (τεστ αντοχής) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και σε αυτά όλες οι ελληνικές Τράπεζες πέρασαν με σχεδόν άριστα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την τότε ανακοίνωση της Τράπεζας της Ελλάδας η άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων είχε ολοκληρωθεί θετικά και οι ελληνικές συστημικές τράπεζες έδειξαν ότι στην περίπτωση μιας αρνητικής εξέλιξης της ελληνικής οικονομίας την επόμενη 3ετία -το λεγόμενο δυσμενές σενάριο της άσκησης- θα είχαν επίπτωση στην κεφαλαιακή τους βάση της τάξης των περίπου 9 ποσοστιαίων μονάδων που αντιστοιχούν σε 15,5 δισ. ευρώ. «Απώλειες» που θεωρήθηκε πως υπερκαλύπτονται από την κεφαλαιακή βάση των τραπεζών κάτι που πρακτικά σημαίνει πως δεν υπήρχε ανάγκη αύξησης κεφαλαίου.  Σύμφωνα μάλιστα με την ΕΚΤ «είναι σημαντικό, να τονιστεί ότι η άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων δεν αποτελεί πρόβλεψη μελλοντικών γεγονότων αλλά είναι μια άσκηση προληπτικού χαρακτήρα η οποία βασίζεται σε συγκεκριμένη μεθοδολογία και σε διάφορες υποθέσεις και σενάρια, με σκοπό να εξεταστεί η ικανότητα των τραπεζών να αντεπεξέρχονται σε ασθενέστερες οικονομικές συνθήκες». Και για να δώσουμε και ένα «στίγμα» του περί τι επρόκειτο να πούμε ότι το δυσμενές σενάριο πάνω στο οποίο βγήκαν αλώβητες οι τράπεζες προέβλεπε μείωση του ΑΕΠ κατά 1,3% για την εφετινή χρονιά, περαιτέρω συρρίκνωση κατά 2,1% το 2019 και σταθεροποίηση με +0,2% τι 2020. Δηλαδή μιλάμε για έναν πραγματικό εκτροχιασμό της οικονομίας που αυτή την στιγμή δεν επαληθεύεται..

Β. Και κάπου εδώ έρχεται ο SSM. Τι εστί SSM; Είναι ο Ευρωπαϊκός Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός των τραπεζών, βραχίονας της ΕΚΤ.. Ο οποίος.. εποπτικός μηχανισμός άφησε παραγγελλιά στις ελληνικές συστημικές τράπεζες να «καθαρίσουν» το χαρτοφυλάκιό τους από τα «κόκκινα δάνεια». Και αυτή η παραγγελιά είχε πολύ συγκεκριμένες κατευθύνσεις, που μάλιστα έγιναν ακόμη πιο απαιτητικές πριν περίπου 2 μήνες: Ο SSM ζήτησε λοιπόν από το ελληνικό τραπεζικό σύστημα να υιοθετήσει επιθετικότερη πολιτική πρόσθετης μείωσης κατά 36 δισ. ευρώ των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs) για την περίοδο 2020-2021 ! Ουσιαστικά, οι νέοι στόχοι προβλέπουν την υποχώρηση του δείκτη των NPEs στο 15%, περίπου, έως και το 2021 από το επίπεδο του 35% που είναι η δέσμευση των τραπεζών έως τα τέλη του 2019! Είναι ευνόητο, λοιπόν, το βάρος που πρέπει να σηκώσουν οι τράπεζες το επόμενο διάστημα που οφείλουν πια να προχωρήσουν πολύ πιο γρήγορα τις διαδικασίες εκείνες που θα τους επιτρέψουν να «ξεφορτωθούν» αυτόν τον όγκο «κόκκινων δανείων»! Με άλλα λόγια ο χρόνος πιέζει..

Γ. Ο χρόνος πιέζει όμως και την Τράπεζα Πειραιώς, που ήταν και ο «αδύναμος κρίκος» του ταμπλό φτάνοντας να παρασύρει στα βαθιά όλες τις συστημικές τράπεζες, τις εισηγμένες στο ΧΑ. Γιατί; Ο SSM, ο Ευρωπαϊκός Εποπτικός Μηχανισμός, έχει ζητήσει από την Τράπεζα να καθαρίσει από τον ισολογισμό της τα «κόκκινα δάνεια» -όπως σε όλες άλλωστε- αλλά επειδή στην περίπτωσή της υπάρχουν κάποιες δυσκολίες λόγω του όγκου τους (η τράπεζα είχει δεσμευτεί σε διεθνείς επενδυτές ότι στόχος μέχρι τα τέλη του 2019 είναι η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στα 20,3 δισ. ευρώ από 32 δισ. ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2017) υπήρξε η απαίτηση για άντληση Κεφαλαίων μέσω πωλήσεων ομολόγων μειωμένης εξασφάλισης (subordinated debt) στο πλαίσιο σχεδίου για την τόνωση του δείκτη Κεφαλαιακής επάρκειας της Πειραιώς. Το ομόλογο τύπου Tier II και ύψους 500 εκατ. ευρώ θα ενισχύσει τα βασικά κεφάλαια της τράπεζας και περιλαμβάνεται στα βραχυπρόθεσμα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί με τις εποπτικές αρχές ότι θα υλοποιηθούν εντός του 2018. Μετά τις αναταράξεις στο ταμπλό, η τράπεζα σε ανακοίνωση που εξέδωσε αντικρούει ότι υπάρχει προθεσμία για την έκδοση του ομολόγου, σημειώνοντας ότι «η έκδοση των παραπάνω κεφαλαιακών τίτλων συναρτάται με τις συνθήκες των διεθνών αγορών και θα πραγματοποιηθεί σε συνεννόηση με τις αρμόδιες εποπτικές αρχές». Σύμφωνα με πληροφορίες, η διοίκηση της τράπεζας συζητά ήδη με τον SSM να δοθεί παράταση και η προσπάθεια εξόδου στις αγορές να μετατεθεί για το 2019. Για να μην το πολυκουράζουμε λοιπόν λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών η τράπεζα είναι ευάλωτη στην χρηματιστηριακή σπέκουλα..

Άρα έχουμε τρία δεδομένα: Από την μια την ΕΚΤ να λέει πως οι τράπεζες είναι ανθεκτικές σε κάθε συνθήκη (κάτι που ορισμένοι μάλλον …συνειδητά το ξεχνούν), αλλά και τις σκληρές υποχρεώσεις των ελληνικών τραπεζών που έχουν να κάνουν με την μείωση του τεράστιου όγκου των κόκκινων δανείων.. Και σε αυτό το πεδίο η πιο «ευαίσθητη» μοιάζει να είναι η Πειραιώς. Που όμως -σημαντική λεπτομέρεια- βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τις Εποπτικές Αρχές και ως φαίνεται δεν «πιέζεται» και τόσο να ενισχύσει τα κεφάλαιά της όσο τουλάχιστον θέλει να μας δείξει.. το ταμπλό! Είναι σαφές λοιπόν ότι οι συγκεκριμένες συνθήκες δίνουν την ευκαιρία στους παίχτες του Χρηματιστηρίου και των ομολόγων να στείλουν ένα μήνυμα στις Τράπεζες και την χώρα γενικότερα που συνοψίζεται σε μία λέξη: «Βιαστείτε»! Οι τράπεζες πρέπει να τρέξουν τις διαδικασίες τόσο της μείωσης των «κόκκινων δανείων» -κυρίως-, όσο και της ενίσχυσης της κεφαλαιακής τους επάρκειας. Και όλο αυτό δείχνει ως μια επίδειξη δύναμης και μια δήλωση του τύπου «εμείς (σ.σ.: δηλαδή οι αγορές) κάνουμε κουμάντο! Και θα ακολουθήσετε τους δικούς μας όρους»! Επί τη ευκαιρία βεβαίως, στέλνοντας αυτά τα «μηνύματα» ενδεχομένως φροντίζουν να επανατοποθετηθούν αγοράζοντας πιο φθηνά…

Κάπου εδώ πρέπει πάντως να επισημάνουμε πως ο προβληματισμός για τον όγκο των «κόκκινων δανείων» διαχέεται στα ευρωπαϊκά κέντρα αποφάσεων, καθώς το πρόβλημα των υψηλών NPLs του ευρωπαϊκού νότου -γενικώς- μπαίνει εμπόδιο στη δημιουργία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και στην ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης.

Πέρα όμως από το παιχνίδι των τζογαδόρων και το σκληρό πόκερ που εκτυλίσσεται στο ταμπλό, υπάρχει και χοντρό παρασκήνιο σε πολιτικό επίπεδο: Η χώρα έχει εισέλθει σε ένα μακρύ προεκλογικό κύκλο, που μπορεί να κρατήσει ως την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας στις αρχές του 2020, την ώρα που χρειάζεται σταθερότητα και ενίσχυση της εμπιστοσύνης, για να επιταχυνθεί ο ρυθμός ανάπτυξης. Η μειωμένη ορατότητα για τις πολιτικές και μακροοικονομικές εξελίξεις έχει επίσης αντίκτυπο στις τράπεζες, καθώς η ενίσχυση του ρυθμού ανάπτυξης αποτελεί προαπαιτούμενο, αφενός, για να αυξήσουν τις νέες χορηγήσεις, ενισχύοντας έσοδα και μειώνοντας το ποσοστό των NPEs (μη εξυπηρετούμενες εκθέσεις) επί του συνόλου των δανείων, αφετέρου, για να μειώσουν τα μη εξυπηρετούμενα σε όσο το δυνατόν καλύτερες συνθήκες ανάκτησης. Και σε αυτό το πλαίσιο χαμηλή ορατότητας αρχίζουν και τα παρασκηνιακά πολιτικά παιχνίδια..

Κρατήστε τα εξής και να θυμάστε διαβάζοντας τα παρακάτω ότι βρισκόμαστε ουσιαστικά σε προεκλογική περίοδο:

Α. Aλέκος Φλαμπουράρης, ο στενότερος άνθρωπος του περιβάλλοντος, όχι μόνο πολιτικού αλλά και οικογενειακού, του Αλέξη Τσίπρα θα έχει πλέον την εποπτεία των Τραπεζών. Με απόφασή του που δημοσιεύθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ο Αλέξης Τσίπρας προσθέτει στις αρμοδιότητες του Αλέκου Φλαμπουράρη αυτή της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας αφαιρώντας την από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Οικονομίας Γιάννη Δραγασάκη. Για όσους δεν θυμούνται ο Αλέκος Φλαμπουράκης ήταν εκείνος που δήλωνε πως  «συγγνώμη, τα πάνω από 10 τρισ. που χρωστάει συνολικά η Ευρώπη ποιος της τα δάνεισε; Πού τα βρήκαν; Τι είναι; Υπεραξία από την πραγματική οικονομία ή είναι αέρας; Γι’ αυτό και εμείς θα τους πληρώσουμε με αέρα».

Β. Γιάννης Στουρνάρας. Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, που διετέλεσε υπουργός Οικονομικών και θεωρείται -από πολλούς ΣΥΡΙΖΑιους- πως έχει στενές σχέσεις με την Νέα Δημοκρατία και ενίοτε πως βάζει τρικλοποδιές στα σχέδια της Κυβέρνησης. Η θητεία του Γιάννη Στουρνάρα λήγει τον Ιούνιο 2019 είναι 5ετής καθώς ανέλαβε τα καθήκοντα του 27 Ιουνίου του 2014 και ολοκληρώνεται Ιούνιο 2019. Θυμίζουμε εδώ ότι τον εκάστοτε διοικητή της ΤτΕ τον επιλέγει η .. εκάστοτε Κυβέρνηση.

Αυτά τα δύο στοιχεία ίσως να λένε πολλά και για το πολιτικό παρασκήνιο που ενδεχομένως κρύβεται πίσω από τις αναταράξεις στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Για να επιστρέψουμε στο αρχικό ερώτημα: «Κινδυνεύουν οι καταθέσεις των πολιτών στις ελληνικές τράπεζες»; Η απάντηση είναι όχι.. Όχι όσο όλο αυτό το «μεγάλο παιχνίδι» που βλέπουμε να εκτυλίσσεται είναι κάτω από έλεγχο. Και βεβαίως εάν μέσα σε αυτό το διάστημα η ελληνική οικονομία τολμήσει να κάνει το βήμα μπροστά που θα επιτρέψει να πάρουν για τα καλά μπροστά οι μηχανές της ανάπτυξης…

ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ: Αν και τα Κυβερνητικά στελέχη διέρρεαν πως δεν υπάρχει περίπτωση κρατικής ενίσχυσης στις Τράπεζες, εντούτοις υπάρχει και ένα εργαλείο μείωσης των κόκκινων δανείων που θα ενταχθεί σε έναν συνολικότερο σχεδιασμού αποσυμπίεσης των πιέσεων στις Τράπεζες, το οποίο έχει αξιοποιηθεί σε Ιταλία και ετοιμάζεται να εφαρμοστεί σε Κύπρο. Είναι το λεγόμενο APS (Asset Protection Schemes ή Σχήμα Προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων) που προβλέπει τη «μεταφορά»15- 20 δις ευρώ «κόκκινων» δανείων σε Εταιρίες Ειδικού Σκοπού και την παροχή κρατικών εγγυήσεων μόνο σε senior ομόλογα, δηλαδή σε ομόλογα χαμηλής «επικινδυνότητας». Υπολογίζεται ότι οι απαιτούμενες εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου θα φτάσουν στα 5- 6 δις ευρώ ήτοι στο 30%. Για το ποσό αυτό θα «δεσμευθούν» αντίστοιχα κεφάλαια από το περιβόητο buffer («μαξιλάρι»). Αν μη τι άλλο αυτό δείχνει ότι η Αθήνα … έλαβε το μήνυμα των αγορών να «τρέξει» τα ζητήματα των μη εξυπηρετούμενων δανείων… Βεβαίως για να «περπατήσει» αυτή η πρόταση θα πρέπει να πάρει την έγκριση της ευρωπαϊκής Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού, η οποία «απεχθάνεται» τις -έστω και έμμεσες- Κρατικές Ενισχύσεις. Και οι ελληνικές Τράπεζες έχουν λάβει καμπόσες από δαύτες.. Και φυσικά το ότι κάποιοι στην Κυβέρνηση αποστασιοποιούνται από τέτοιου τύπου σχέδια -όπως η πηγή που δήλωνε ότι «οι Τράπεζες είναι μόνες τους» αναδεικνύει και μία ακόμη πτυχή του θέματος: Τις ενδοκυβερνητικές τριβές που ενδεχομένως υπάρχουν για τον χειρισμό του ζητήματος των Τραπεζών..

Μοιραστείτε:

FacebookTwitter


Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημε